Yıldızlar Öldüğünde Ne Olur?

 Yıldızlar Öldüğünde Ne Olur?

Yıldızların ölme süreci reenkarnasyon* gibidir. Yıldızlar asla gerçekten ölmez, bunun yerine malzemeler etrafta kalır ve uzayda yeni formlar oluşturur. Gökbilimciler, Dünya’nın evreni çok genç olduğu için en sonunda yıldızlara ne olacağı hakkında teoriler oluşturdular. Bir yıldızın yaşamının ana noktalarından biri, dengeye ulaşmaktır. Bu gerçekleştiğinde yıldız bir kez daha dönüşmeye başlar.

 

Güneş Kütleleri

Eğer yıldızın kütlesi güneşin kütlesinin yarısı veya 0,5 güneş kütlesiyse yıldız öldüğünde kendi üzerine çökmez ve beyaz ışıklı cüce yıldıza dönüşür. Bu süreç dengeye bağlıdır veya yıldız değiştiğinde ve merkezdeki atomları merkeze doğru çeken yerçekimine doğru itilen eşit gaz basıncı vardır. Yıldız, daha sonra hidrojenin helyuma dönüşmeye başladığı aktif bir aşamaya girer. Bu bittiğinde döngü yeniden başlar; orijinal yıldız ölür ve beyaz bir cüce olur.

 

Beyaz Işıklı Cüce Yıldız

Beyaz cüce yıldızın çekirdeği,  hala yanan ve kaynaşmaya devam eden hidrojen katmanlarıyla çevrelenir. Yıldız genişler, büyür ve sonunda kırmızı bir dev haline dönüşür. Ölmek yerine süreç yeniden başlar; daha sonra ise beyaz cüce, kırmızı bir dev olarak yeni bir hayata başlar.

 

Kırmızı Dev

Kırmızı dev faz sırasında yıldız, karbon ve oksijen oluşturmak için yanmış olan hidrojenle helyumu birleştirir. Bununla birlikte, yıldızın yeterli enerjiye sahip olması gerekir, yoksa dış kabuğu dökülmeye başlar, bu da artık aktif olmayan bir çekirdek veya sadece oksijen ve karbon molekülleri bırakır. Kırmızı dev daha sonra tekrardan beyaz cüce olur, ancak bu yalnızca bir kalıntıdır. Daha sonra bu kalıntı, teorik olarak siyah bir cüce olur; ancak bu henüz bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Eğer kırmızı dev yıldız yeterli enerjiye sahipse, ölmek yerine bir bulutsu oluşur.

 

Chandrasekhar Limiti

Chandrasekhar sınırı, güneş kütlesinin 1,4 katıdır. Bir yıldız üretim aşamasına ulaşırsa ve Chandrasekhar sınırının altındaysa, beyaz cüce olur. Ancak yıldız bu sınırdan büyükse bir nötron yıldızı oluşur. Yıldız, Güneş’in kütlesinin beş katından fazlaysa, hidrojen yanması tamamen durur, bir süpernova oluşturur ve diğer herhangi bir yıldız materyali bir kara delik oluşturur.

 

*Reenkarnasyon: Yeniden yaşama dönme olayı.

 

Kaynak : What Happens to a Star When it Dies?

Zehra Kadıoğlu

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir