Samanyolu Ve Andromeda Galaksileri Birleşiyor

 Samanyolu Ve Andromeda Galaksileri Birleşiyor

Sanatçının, Samanyolu galaksimiz ile komşu Andromeda galaksisi arasındaki öngörülen birleşmede, önümüzdeki birkaç milyar yıl içinde ortaya çıkacak bir aşama. (NASA/ESA/Z. Levay ve R. van der Marel, STScI/T. Hallas/A. Mellinger üzerinden görüntü.)

Bundan milyarlarca yıl sonra, Andromeda galaksisinin Samanyolu ile birleşmesiyle Dünya’daki gökyüzü değişecek.

Andromeda galaksisinin gerçek boyutu mu? Evet. Bu görüntü, Andromeda galaksisi -yandaki galaksi- daha parlak olsaydı, gece gökyüzünün nasıl görüneceğini gerçekten gösteriyor. (NASA aracılığıyla Andromeda galaksi görüntüsü.)

Yukarıdaki görüntü, komşu Andromeda galaksisinin gökyüzümüzün kubbesinde yaklaşık altı ay çapı genişliğini kapladığını gösteriyor. Elbette galaksi bu kadar parlak değil. Görmek için karanlık bir gökyüzüne ihtiyacınız var ve o zaman bile zar zor bulanık bir ışık parçası olarak görülebilir. Eğer Andromeda galaksisi daha yakın olsaydı yukarıdaki kadar parlak görünebilirdi. Ama bu durumda gökyüzümüzün kubbesinde daha da büyük görünürdü. Ve bu bir gün gerçekleşecek! Şu anda Andromeda galaksisi Samanyolu’na doğru saniyede 70 mil (110 km) hızla yaklaşıyor. Sonunda iki galaksi çarpışıp birleşecek.

Normalde Samanyolu ve Andromeda’nın çarpışacağı haberi, yaklaşık 5 milyar yıl içinde gerçekleşeceği için pek manşetlere neden olan bir bilgi olmamıştı. Ancak bu yıl ağustos ayında Astrophysical Journal’da yayımlanan yeni araştırma, zaman çizelgesinin revize edildiğini gösteriyor: Çarpışma çoktan başladı!

 

İşte Andromeda galaksisinin gökyüzümüzdeki gerçek boyutunu gösteren başka bir görsel. Bu, astrofotografçı Adam Block ve Tim Puckett’den.

Andromeda galaksisiyle ilgili haberler, Andromeda galaksisinin derin uzay çevresine bakmak için Hubble Uzay Teleskobu’nu kullanan AMIGA Projesi’nden geldi. AMIGA, Andromeda’daki İyonize Gaz Emilim Haritası anlamındadır. NASA bu yılın başlarında bu çalışmayı “bir galaksiyi çevreleyen bir hale ile ilgili en kapsamlı çalışma” olarak adlandırdığını bildirdi.

Andromeda galaksisi, Samanyolu galaksimiz ve diğer galaksilerin tümü; gaz, toz ve başıboş yıldızlardan oluşan büyük bir kabuk içinde –sözde galaktik hale- örtülü durumda. Galaksilerin haleleri soluk, hatta o kadar soluk ki onları tespit etmek kolay değil. Bu gök bilimciler, arka plandaki yıldızsı gök cisimlerinden gelen ışığın onun tarafından nasıl emildiğine bakarak Andromeda galaksisinin halesinin boyutunu ölçtüler. Andromeda galaksisinin halesinin galaksinin görünür sınırlarının daha önce bilinenden çok daha öteye uzandığını görünce şaşırdılar.

Aslında, Samanyolu galaksimize olan mesafenin yarısına kadar (1,3 milyon ışık yılı), hatta diğer yönlerde daha uzağa (2 milyon ışık yılı kadar) uzanır.

Bu, Andromeda ve Samanyolu galaksilerinin halelerinin birbirine değdiği anlamına mı geliyor?

Samanyolu’nun içindeki bakış açımızdan gök adamızın halesinin özelliklerini kolayca ölçemediğimiz ortaya çıktı. Bununla birlikte, iki galaksi boyut ve görünüm bakımından çok benzer olduğundan, bilim adamları Samanyolu’nun halesinin de benzer olacağını varsayıyor.

Diğer bir deyişle, galaksilerin soluk haleleri gerçekten birbirine dokunmaya başlamış gibi görünüyor. Böylece, bir bakıma, iki galaksimiz arasındaki çarpışma çoktan başladı.

 

Bilim insanları, 43 arka plan kuasarını (yıldızsı gök cismi) gözlemleyerek ve Hubble Uzay Teleskobu’nu kullanarak Andromeda’nın -galaksimiz olan Samanyolu’na en yakın sarmal gökada- halesini haritalandırdı. (NASA/ESA/E. Wheatley (Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü) aracılığıyla İllüstrasyon.)

 

Bu çizim, Andromeda galaksisinin gaz halesinin, Dünya üzerindeki insanlar tarafından görülebiliyor olsaydı nasıl görünebileceğini tasvir ediyor. Halenin son ölçümleri, Samanyolu ve Andromeda galaksileri arasındaki çarpışmanın çoktan başladığını gösteriyor. (NASA/ESA/J. DePasquale ve E. Wheatley (STScI)/Z. Levay üzerinden bir görüntü.)

Haleyi hesaba katmazsak Andromeda galaksisinin büyük bir kısmı şu an bizden yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta ve her geçen gün daha da yaklaşıyor. Yukarıda belirtildiği gibi Andromeda galaksisi yaklaştıkça gökyüzümüzde daha büyük görünecektir.

Şimdi ve muhtemel birleşme arasında, Dünya’da yaşayan herhangi bir varlık, onun gece gökyüzünde daha da büyüdüğünü ve DAHA BÜYÜK olduğunu görecek.

Sanatçının 2012’de NASA tarafından yayınlanan aşağıdaki konseptleri, Andromeda galaksisi bize doğru süratle yaklaşırken gece Dünya’daki gökyüzüne ne olacağını gösteriyor.

Aşağıdaki açıklamalar, Andromeda galaksisinin hareketinin itinalı Hubble Uzay Teleskobu ölçümlerine ve ardından iki galaksi arasındaki kaçınılmaz gelecekteki çarpışmanın bilgisayar modellemesine dayanmaktadır. 2012’de yayınlanan bir dizi çalışma, bazen birleşen galaksilerin yaptığı gibi birbirini sıyırıp geçmek yerine, Samanyolu galaksimizin ve Andromeda galaksisinin aslında tek bir büyük eliptik, rugby topu şeklinde, galaksi oluşturmak için birleşeceğini gösterdi.

 

Bu görsel serisi, Samanyolu galaksimiz ile komşu Andromeda galaksisi arasında öngörülen birleşmeyi göstermektedir. İlk sıra, sol: Bugün. İlk sıra, sağda: Yaklaşan Andromeda galaksisinin 2 milyar yıl içinde diski fark edilir şekilde daha büyük. İkinci sıra, sol: 3.75 milyar yılda Andromeda görüş alanını doldurur. İkinci sıra, sağda: 3.85 milyar yılda gökyüzü yeni yıldız oluşumuyla parlıyor. Üçüncü sıra, sol: 3,9 milyar yılda yıldız oluşumu devam ediyor. Üçüncü sıra, sağda: 4 milyar yıl içinde Andromeda gelgitler halinde geriliyor ve Samanyolu çarpık hale geliyor. Dördüncü sıra, solda: 5,1 milyar yıl içinde Samanyolu ve Andromeda’nın çekirdekleri bir çift parlak lob olarak görünür. Dördüncü sıra, sağda: 7 milyar yıl içinde, birleştirilmiş galaksiler büyük bir eliptik galaksi oluşturur ve parlak çekirdeği gece gökyüzüne hakimdir. (NASA/ESA/Z. Levay ve R. van der Marel, STScI/T. Hallas/A. Mellinger üzerinden görüntü.)

Bu arada, Samanyolu ve Andromeda galaksileri bu birleşmeye dahil olan tek galaksiler olmayacak. Yerel Galaksi Grubumuzdaki diğer büyük galaksi -M33, diğer adıyla Üçgen galaksi- de bir rol oynayacaktır.

Triangulum galaksisi muhtemelen birleşmeye katılmayacak olsa da iki büyük galaksiyle büyük bir kozmik dansa girerken bir noktada Samanyolu’muza çarpabilir.

Tüm evrende galaksiler birbirleriyle çarpışıyor. Gökbilimciler, güçlü teleskopların yardımıyla galaktik çarpışmaları veya sonuçlarını gözlemleyebiliyorlar. Bazı yönlerden, galaktik bir birleşme gerçekleştiğinde iki galaksi hayaletler gibidir; birbirlerinin içinden geçerler. Bunun nedeni, galaksilerin içindeki yıldızların bu kadar uzun mesafelerle birbirinden ayrılmasıdır. Bu sebeple, galaksiler birleştiğinde yıldızların kendileri genellikle çarpışmaz.

Bununla birlikte, hem Andromeda galaksisindeki hem de Samanyolu galaksimizdeki yıldızlar bu birleşmeden etkilenecek. Andromeda galaksisi yaklaşık bir trilyon yıldız içerir. Samanyolu’nda ise yaklaşık 300 milyar yıldız vardır. Her iki galaksiden gelen yıldızlar, yeni birleştirilmiş galaktik merkez çevresinde yeni yörüngelere fırlatılacak. Örneğin, 2012 araştırmalarına katılan bilim adamlarına göre:

Güneş muhtemelen galaksimizin yeni bir bölgesine fırlatılacak. Fakat bu durumda Dünya’mızın ve güneş sistemimizin yok olma tehlikesi yok.

Dünya’da yaşam nasıl? Dünya’daki yaşam birleşmeden sonra devam edecek mi? Gökbilimciler, güneşimizin parlaklığının veya iç parlaklığının önümüzdeki 4 milyar yıl içinde istikrarlı bir şekilde artacağını söylüyor. Güneşin parlaklığı arttıkça, Dünya’ya ulaşan güneş radyasyonu miktarı da artacaktır. Bundan 4 milyar yıl sonra, Dünya’nın yüzey sıcaklığındaki artışın, belki de şu anda yandaki gezegende, yüzeyi kurşunu eritecek kadar sıcak olan Venüs gezegeninde meydana gelene benzer bir kaçak sera etkisine neden olması mümkün. Hiç kimse Venüs’te yaşam bulmayı beklemiyor (En azından şu ana kadar kimse anlayamıyordu.)

Aynı şekilde, bundan 4 milyar yıl sonra Dünya’da yaşam olmayacak gibi görünüyor.

Dahası, güneşimiz de değişiyor. Sonunda kırmızı dev bir yıldız olması bekleniyor. Güneşin dış katmanları, güneş sisteminin uzayına doğru şişecek ve böylece Dünya, güneşin dış katmanları tarafından yutulacaktır. Bundan yaklaşık 7,5 milyar yıl sonra gerçekleşmesi bekleniyor. Belki o zamana kadar, bazı dünya sakinleri uzay yolculuğuna çıkmış olacak. Belki Dünya’yı ve hatta güneş sistemimizi terk etmiş olacağız.

Sonuç olarak bundan milyarlarca yıl sonra, Samanyolu galaksimiz ile Andromeda galaksisinin birleşmesi bekleniyor. Yeni veriler, dış galaksi sınırlarının muhtemelen çoktan çarpışmaya başladığını gösteriyor.

 

Kaynak: Milky Way and Andromeda galaxies are already merging

Derya Zahide Uçar

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir