Pandemi Atıklarımız Vahşi Yaşamı Öldürüyor

 Pandemi Atıklarımız Vahşi Yaşamı Öldürüyor

Covid-19’un hayatımıza girmesiyle tek kullanımlık yüz maskesi ve tıbbi eldivenler gibi kişisel koruyucu donanımının (KKE) üretiminde patlama yaşandı. Bu patlama yaşanmasıyla beraber bu donanımların çevredeki varlıkları da patladı.

Bilim insanları Covid-19 atıklarının hayvanların doğal yaşamları üzerindeki ölümcül etkilerini belgeleyen yeni bir çalışmada, bu varlığın vahşi yaşamı sonlandıran şeylerden biri olduğu görüldü.

 

 

Hollanda’dan bir araştırma ekibi: “Daha çok tek kullanımlık eldiven ve maskeden oluşan Covid-19 atıkları olarak da bahsedilen kişisel koruyucu ekipmanların (KKE) atıkları kauçuk teller ve çoğunlukla polipropilen kumaştan oluşuyor. Bu küçük bir problem değil. Bir tahmine göre, Covid-19 pandemisi sırasında her bir dakikada 3 milyon maske kullanılıyor ve bunların çoğu tekrarlı kullanım için önerilmeyen maskeler.”

Aylardır bilim insanları, atıklarla ilgili beliren çetrefilli sorunları nesiller boyu sürecek bir felaket olarak tanımlama konusunda uyarıda bulundu. Bu atıklar sadece karalar üzerinde değil okyanuslarda da mevcut ve akıllara durgunluk veren derecede: Bazı tahminlere göre geçen yıl 1.5 milyarın üzerinde maskenin okyanuslara gittiği, bununla birlikte okyanuslardaki plastik kirliliğin 5.000 tondan fazla olduğu söylendi.

 

 

Bir çalışmada, Naturalis Biyoçeşitlilik Merkezi’nden biyolog Auke Florian Hiemstra ve Leiden Üniversitesi’nden Liselotte Rambonnet öncülüğünde bir ekip; sosyal medyayı ve interneti taradılar, pandeminin başlangıcından bu yana hayvanlar ve kişisel koruyucu atıklar arasındaki etkileşimleri gözlemlediler.

Kuşların; yuvaları için Covid-19 atıklarını kullandıklarını, bir maskeye dolaşmış halde ölü bir American Robin’ini (Turdus migratorius) ve pençelerini, gagalarını maskelerden eldivenlerden kurtaramayan pek çok hayvanı keşfettiler.  Bu hayvanlardan bazıları hayatta kalmayı başarırken bazıları ise öldü.

Bazen hayvanlar farkına varmadan plastik yerler, örneğin Brezilya sahilinde ölü bulunan Magellanic pengueni gibi. Penguen bulunduktan sonra karnında maske olduğu görüldü. Bunun yanı sıra köpek ve kedi gibi evcil hayvanlar, hatta bizler bile aynı hataları yapıyoruz: 6 yaşındaki bir çocuğun yanlışlıkla McDonald’s tavuğunun içerisinde unutulmuş maske parçalarını yutması gibi.

Konu hakkında bilgileri toplamak ve farkındalık oluşturmak için araştırmacılar bir web sitesi kurdu (covidlitter.com). Bu yaygın kirliliğin kapsamını daha iyi anlamak amacıyla bu site  kirliliğe karşı koymanın yollarını bulmada bizlere yardım edebilir.

Atık maddeler mikro ve nano yapıya indirgenecek ve yüzyıllar boyunca çevremizde kalacak. Bununla beraber -burda ve şimdi KKE koşullarını kontrol edebildiğimiz ölçüde- araştırmacılar tek kullanımlık eldivenlerin kullanımını durdurma ve maskeleri atmadan önce kayışlarını makasla kesme konusunda insanları teşvik ediyor.

Son olarak araştırmacı ekip bu konuya ilişkin şunları söylüyor: “İnsanlar pandemiden dolayı zarara uğruyor olabilir fakat doğa; bizim plastiklerimizden dolayı daha çok zarara uğruyor.”

 

Kaynak: Our Pandemic Trash Is Killing Wildlife on a Devastating Scale, Scientists Warn

Burçin DOĞAN

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir