Neden Bir İnsanın Yüzünü İsmine Göre Daha Kolay Hatırlarız?

 Neden Bir İnsanın Yüzünü İsmine Göre Daha Kolay Hatırlarız?

“Beraber okula gittiğin uzun boylu, sarı saçlı kızı hatırlıyor musun?”

“Sürekli kırmızı mont giyen, gözlüklü kızdan mı bahsediyorsun?”

“Evet. İsmini hatırlıyor musun ?”

“Hiçbir fikrim yok.”

 

Hepimizin hayatı boyunca buna benzer sayısız konuşmamız olmuştur. Bir insanın dış görünüşü hakkında çok detaylı bilgiler hatırlasak da bazen ismini hatırlamakta zorluk çekeriz. Neden olur bu? Neden bir insanın adını değil de yüzünü hatırlarız? İkisi de bir insanın kimliğini tespit etmede eşit derecede etkili olsa da, gerçekte ne olup bittiğini anlamak için insan belleğinin nasıl çalıştığını biraz daha derinlemesine incelemek gerekiyor.

İlk olarak, yüzler çok bilgilendiricidir. İfadeler  göz teması, ağız hareketleri bunların hepsi insanların temel iletişim kurduğu yollardır. Yüz hatları da bir insan hakkında epey şeyi açığa vurur: Saç rengi, göz rengi, kemik yapısı, dişlerin düzeni; tüm bunlar bir insanı tanımlamak için kullanılabilir. Üstüne üstlük, insan beyni yüz tanıma ve işlemeye yardımcı olmak üzere sayısız özellik evrimleştirmişe benzer. Örneğin, örüntü tanımaya veya rastgele fotoğraflar arasından yüzleri ayırt etmeye genel bir yatkınlık gibi.

Tüm bunlarla karşılaştırdığımızda bir insanın adı bize ne sunar? Muhtemelen geçmişine ve kültürel kökenine dair bazı ipuçları, fakat nihayetinde isimler; hecelerin keyfi sıralanışı ve belli bir yüze sahip olduğunu bildiğimiz bir dizi sesten ibarettir.

Daha da önemlisi, kısa süreli ve  uzun süreli bellek arasındaki farklardan biri işledikleri bilgiler için yaptıkları tercihlerdir. Kısa süreli bellek çoğunlukla işitseldir ve bilgiyi sözcükler ile spesifik sesler biçiminde işlemeye odaklanır. Birisinin adı işitsel bilgi örneğidir, duyduğunuz sözcüğü onu oluşturan sesler olarak düşünürsünüz. Bunun tersine uzun süreli bellek görüntülere ve sözcükleri oluşturan seslerden ziyade onların anlamı üzerine odaklanır. İlk defa duyup anlamını sorduğunuz bir ismi hatırlamanız bu yüzdendir.

Özet geçmek gerekirse, bir insanın yüzü gibi zengin bir görsel uyaran,  bir isim gibi rastgele işitsel uyaranlara karşı çok daha fazla hatırlanma şansına sahiptir. Beynimizin temporal lob bölgesinde -kulaklarımızın hemen arkasında- kısaca FFA olarak adlandırılan bir bölüm bulunur. Beyin görüntüleme çalışmaları, insanlar yüzlere baktıklarında sürekli olarak temporal lobun bu bölgesinin aktif hale geldiğini bulmuştur. Dolayısıyla bazı bilim insanları, beynimizin bu bölümünün insanların yüzlerini daha kolay hatırlayabilmek için evrimleştiğine inanıyor.

 

Kaynak: “Aptal Beyin” – Dean Burnett

Nuri Ogulcan Ok

İlginizi Çekebilir

4 Yorumlar

  • Başarılı ve bilgilendirici bir yazı. Tebrik ederim

  • Eline sağlık çok bilgilendirici bir yazı olmuş.

  • Hep merak ettiğim bir konu olmuştu.Hoş bir özet olmuş.Bilgilendirme için teşekkürler.

  • Teşekkürler

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir