Kokular Neden Anıları Canlı Bir Şekilde Geri Getirebilir?

 Kokular Neden Anıları Canlı Bir Şekilde Geri Getirebilir?

Kokular şaşırtıcı bir şekilde duygusal olabilir. Geçip giden bir parfüm kokusu size eski bir arkadaşı hatırlatabilir veya ocakta pişen yemeğin kokusu sizi büyükannenizin yemeklerine geri götürebilir. Progress in Neurobiology dergisinde bahsedilen yeni bir çalışmada araştırmacılar, insan evriminin ve beynin bağlantılarının, kokuların böylesine güçlü anıları nasıl alevlendirdiğini açıklamaya ne şekilde yardımcı olabileceğini gösteriyorlar.

Northwestern Üniversitesindeki bilim insanları birincil duyu alanlarımızı -görme, duyma, dokunma ve koku- duygular ve hafıza oluşumuyla ilgili karmaşık bir beyin yapısı olan hipokampusa bağlayan farklı ağlara baktı. Hipokampus’un koku almak için kullanılan duyu sistemi ile daha güçlü bağlantısı olduğunu keşfettiler. Koku alma sistemi ile hipokampus arasındaki bu aşırı yüklü doğrudan hattın, kokuların neden insanlarda bu kadar güçlü bir duygusal tepkiye yol açtığını açıklamaya yardımcı olabileceğini savunuyorlar.

Araştırmacılara göre, koku alma sistemi ile hipokampus arasındaki bu duyusal otoban, büyük olasılıkla, beyin mimarisinin evrim geçirirken nasıl ustaca kendini yeniden yapılandırdığının bir yansımasıdır.

Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi’nde nöroloji bölümünde araştırma yazarı ve yardımcı doçent olan Christina Zelano bir açıklamasında, “Evrim boyunca insanlar, bellek ağlarına erişimi yeniden düzenleyen neokorteksin derinlemesine genişlemesini deneyimlediler,” dedi.

“Neokorteks genişledikçe görü, işitme ve dokunma beyinde yeniden yönlendirildi. Hipokampus ile doğrudan yerine bir aracı -ilişki korteksi- aracılığıyla bağlantı kurdu. Verilerimiz, koku alma işleminin bu yeniden yönlendirmeden geçmek yerine hipokampusa doğrudan erişimi koruduğunu gösteriyor,” diye açıklıyor Zelano.

Kokuların duygularımız üzerindeki önemini göz önünde bulunduran araştırmacılar koku kaybının hayat kalitesini nasıl büyük ölçüde etkileyebileceğinin ayrıca altını çiziyor. Güvenilir bir araştırma, koku kaybını depresyonla ilişkilendirdi bile.

COVID-19’un koku kaybıyla yani anosmi ile yakından ilişkili olduğu bilindiğinden beri bu özellikle yeni bir endişe kaynağı. Hatta koku kaybı, uzun COVID’in en sık bildirilen yan etkilerinden birisi ve ilk enfeksiyondan sonra aylar değilse bile genellikle haftalarca sürebiliyor. Bu yeni çalışma özel olarak COVID-19’la ilişkili anosmiyi incelemedi ancak enfeksiyonun ve uzun COVID-19’un kalıcı etkilerinin insanların hayat kalitesi üzerinde nasıl derin bir etkisi olabileceği ile ilgili bazı ipuçları sağlayabilir.

Zelano, “COVID-19 salgını koku araştırmalarına yenilenmiş bir odak ve aciliyet getirdi. Bizim çalışmamız COVID koku kaybını doğrudan ele almasa da koku almanın hayatlarımız için neden önemli olduğunun kayda değer bir yönüne değiniyor: kokular hafızanın büyük bir parçasıdır ve kokular bizi hayatımızdaki özellikle önemli olan anılara bağlar, bu anılar genellikle sevdiklerimizle bağlantılı olanlardır,” diye ekliyor.

 

Kaynak: Why Smells Can Vividly Bring Back Memories

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir