Güneş Işınları Koronavirüsü Öngörülenden 8 Kat Daha Hızlı Etkisiz Hale Getiriyor

 Güneş Işınları Koronavirüsü Öngörülenden 8 Kat Daha Hızlı Etkisiz Hale Getiriyor

Bilim insanlarından oluşan bir ekip; son teorik ve deneysel sonuçlar arasında bariz bir tutarsızlık olduğunun farkına vardıktan sonra güneş ışınlarının Covid-19’u nasıl etkisiz hale getirdiği konusunda daha fazla araştırma çağrısında bulunuyorlar.

UC Santa Barbara Makine Mühendisi Paolo Luzzatto-Fegiz ve ekip arkadaşları, virüsün en son tahmin edilmiş teorik modelinden 8 kat daha hızlı etkisiz hale geldiğini fark ettiler.

Luzzatto-Fegiz açıklamalarında, “Etkisiz hale gelmenin ultraviyole ışınların virüsün RNA’sına çarpmasıyla virüse zarar vererek çalıştığını varsayıyoruz,” diyor.

UV ışınları DNA ve RNA’daki bazı nükleik asit bazlarını kolayca absorbe eder. Fakat bütün UV ışınları aynı değildir. UVA olarak bilinen daha uzun UV dalgaları problemlere sebep olmak için yeterli enerjiye sahip değiller. Güneş ışınlarındaki orta menzilli UVB dalgaları ise öncelikle mikropları öldürmede ve güneşin kendi hücrelerimize zarar verme riskinden sorumlu.

Kısa dalgalı UVC ışınlarının SARS-CoV-2 gibi virüslere tesir ettiği görülmüştü. Fakat bu tip UV ışınları ozon tabakası sayesinde genellikle dünya yüzeyi ile temas kurmaz.

Ortak yazar ve Oregon State Üniversitesi toksikologu Julie McMurry’nin açıklamaları şu yönde, “UVC  hastaneler için harika ancak mutfak veya metro istasyonları gibi ortamlarda zararlı ozon tabakası üretmek amacıyla partiküllerle etkileşimde bulunuyor.”

Temmuz 2020’de yapılan deneysel bir çalışma, yapay tükürükte SARS-CoV-2 üzerindeki UV ışınlarının etkilerini test etti. Tükürük 10 ila 20 dakika süreyle güneş ışınlarına maruz bırakıldığında virüsün etkisiz hale geldiği kaydedildi. “Doğal güneş ışınları mikroplu nanogözenek materyallerine bir dezenfektan şeklinde etki edebilir.”

Luzzatto-Feigiz ve ekibi güneş ışığının buna nasıl ulaştığı hakkında bir teoriyle bu sonuçları karşılaştırdılar. Bu çalışma SARS-CoV-2’nin influenza A’ya göre güneş ışınlarına karşı 3 kat daha duyarlı olduğunu ve koronavirüs partiküllerinin yazın öğlen güneşine sadece yarım saat maruz kaldıktan sonra %90 oranla etkisiz hale geldiğini tespit etti. Ayrı bir araştırma ekibi tarafından yapılmış çevresel hesaplamalar  da virüsün RNA moleküllerinin ışık ışınlarından direkt fotokimyasal olarak zarara uğradığı şekliyle sonuçlandı.

Luzzatto-Feigiz ve meslektaşları, “Yapay tükürükte deneysel şekilde gözlemlenmiş inaktivasyon; teoriden beklenenden 8 kat daha hızlı,” açıklamasında bulundular.

Araştırmacılar doğrudan RNA’yı etkilemek yerine test ortamında virüsün etkisiz hale gelmesini hızlandıran moleküllerle birlikte uzun dalgalı UVA’nın karşılıklı etkileşimde bulunabileceklerinin mümkün olabilmesinden şüphe ediyorlar.

Eğer SARS-CoV-2 ile savaş konusunda UVA’dan yararlanabilinirse, ucuz ve etkin enerjili dalga boyuna özgü ışık kaynakları insan sağlığı açısından daha düşük risk teşkil eden hava filtrasyon sistemlerinin arttırılması konusunda da yararlı olabilir.

Uzun süre havada asılı kalan bu virüsün yaygın olduğu ülkeler için hala sosyal mesafe ve maske takmak en güvenli araç ancak güneş ışınlarının daha sıcak aylarda bizlere yardımcı olabileceğini bilmek güzel.

 

Kaynak: Sunlight Inactivates Coronavirus 8 Times Faster Than Predicted. We Need to Know Why

Burçin DOĞAN

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir