Egzersiz Beyninizi Nasıl Sağlıklı Tutup, Depresyon Ve Anksiyeteye Karşı Korur?

 Egzersiz Beyninizi Nasıl Sağlıklı Tutup, Depresyon Ve Anksiyeteye Karşı Korur?

Anksiyetenin nörobiyolojisini ve müdahalelerin beyni nasıl değiştirdiğini araştıran bir psikiyatrist ve sinirbilimciye göre, hastalara fiziksel aktivite önermek, birkaç yıl öncesine kadar onun için de sadece bir doktor işiydi. Bunun sebebi kendisinin, çok aktif bir egzersiz düzenine sahip olmamasıydı. Yıllar içinde, boks sporunu öğrendikçe ve daha aktif hale geldikçe, zihninde olumlu etkiler konusunda ilk elden deneyim elde ettiğini açıkladı. Ayrıca dans ve hareket terapilerinin mülteci çocuklarda travma ve anksiyete üzerindeki etkilerini araştırmaya başladığını ve egzersizin nörobiyolojisi hakkında çok daha fazla şey öğrendiğini duyurdu.

Egzersizin kas-iskelet sistemi, kardiyovasküler sistem, metabolizma ve sağlığın diğer yönlerini nasıl iyileştirdiğine dair ayrıntıları hepimiz duymuşuzdur. Duymamış olabileceğimiz  şey, bunun beyinde nasıl gerçekleştiğidir.

 

Beyin Biyolojisi ve Büyümesi

Düzenli olarak egzersiz yapmak beyin biyolojisini gerçekten değiştirir. Bu durum sadece “yürüyüş yapın, kendinizi daha iyi hissedeceksiniz” demek değildir. Düzenli egzersiz, özellikle kardiyo, beyni değiştirir. Bazılarının düşündüğünün aksine beyin çok plastik bir organdır. Beyinde her gün, sadece yeni nöronal bağlantılar oluşmaz. Aynı zamanda beynin önemli bölgelerinde yeni hücreler de üretilir.

Beyin kaynaklı nörotrofik faktör adı verilen bir molekül, beynin nöronlar veya beyin hücreleri üretmesine yardımcı olur. Çeşitli aerobik ve yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman egzersizleri, BKNF seviyelerini önemli ölçüde artırır. Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarından elde edilmiş verilerde bu değişikliklerin epigenetik düzeyde olduğuna dair kanıtlar vardır. Bu durumda, bu davranışların genlerin nasıl ifade edildiğini etkilediği ve nöronal bağlantılarda ve işlevde değişikliklere yol açtığı görülmüştür.

Orta derecede egzersizin, bağışıklık sistemini ve aşırı iltihabı düzenleyen anti-inflamatuar etkilere sahip olduğu bulunmuştur. Bu, sinir biliminin anksiyete ve depresyonda inflamasyonun potansiyel rolüne yeni bir bakış açısı olarak göz önüne alındığında çok önemli bir roldedir.

Son olarak, egzersizin nörotransmiterler, dopamin ve endorfinler üzerindeki olumlu etkilerine dair bulgular ispatlanmıştır. Bunların her biri olumlu bir ruh hali ve motivasyonla ilgilidir.

 

Egzersiz, Anksiyete ve Depresyonun Klinik Semptomlarını İyileştirir

Araştırmacılar egzersizin ölçülebilir beyin işlevi üzerindeki etkilerini , depresyon ve anksiyete semptomlarını incelemişlerdir. Araştırma sonucunda egzersizin hafıza işlevini, bilişsel performansı ve akademik başarıyı geliştirdiğini ileri sürmüşlerdir. Araştırmalar ayrıca düzenli egzersizin depresif belirtiler üzerinde psikoterapi ile kıyaslanabilir düzeyde bile orta derecede bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Anksiyete bozuklukları için, bu etki anksiyete semptomlarının azaltılmasında hafif ila orta düzeyde seyretmektedir. Mülteci çocuklar arasında yapılan bir başka çalışmada, sekiz ila on iki haftalık dans ve hareket terapilerine katılan çocuklarda anksiyete ve TSSB semptomlarında bir azalma bulunmuştur.

Egzersiz, insanları anksiyetenin fiziksel semptomlarına karşı potansiyel olarak duyarsızlaştırabilir. Bunun nedeni; egzersizin, özellikle yüksek yoğunluklu egzersizin bedensel etkileri ile nefes darlığı, kalp çarpıntısı ve göğüste sıkışma gibi anksiyete etkileri arasındaki benzerliktir. Ayrıca, temel kalp atış hızını düşürerek egzersiz, beyne daha sakin bir iç fiziksel ortamın sinyal gönderilmesine yol açabilir.

Çalışmaların çoğunun, egzersizin etkilerini, psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi klinik anksiyete ve depresyonun diğer etkili tedavileriyle birlikte değil, tek başına incelediğini belirtmek önemlidir. Aynı nedenden ötürü, egzersizi depresyon veya anksiyete için gerekli zihinsel sağlık bakımının yerine geçmesi için değil, bunun bir parçası ve önlenmesi için önerilmiştir.

Egzersizin nörobiyolojik etkilerinin yanı sıra başka avantajları da vardır. Yürüyüşe çıkıldığında kişi, güneş ışığına, temiz havaya ve doğaya daha fazla maruz kalır. Araştırma esnasında hastalardan biri , düzenli yürüyüşleri sırasında bir komşuyla arkadaş olduğunu ve yeni arkadaşıyla salı günleri düzenli taco yemeye gittiğini belirtmiştir. Araştırmacı psikiyatrist ve sinirbilimciye göre boks, onu spor salonunda sadece motive eden bir spor değil, aynı zamanda harika bir destekleyicidir. Egzersiz aynı zamanda bir farkındalık uygulamasıdır. Egzersiz sayesinde yaygın günlük stres faktörlerinden, elektronik cihazlardan ve televizyondan ayrı kalıp, zihnimize ve bedenimize güzel bir mola sağlayabiliriz. Araştırmalar son olarak egzersizin, enerji ve zindelik düzeyini artırarak öz imajı ve öz saygıyı da geliştirdiği kanıtlanmıştır.

 

Kaynak: How Exercise Keeps Your Brain Healthy and Protects It Against Depression and Anxiety

Nursima Koç

İlginizi Çekebilir

3 Yorumlar

  • Çok faydalı bir yazı olmuş, teşekkürler…

  • Bilgilendirici ve akıcı bir yazı, emeğinize sağlık

  • Yerinde örneklerle desteklenmiş, severek okuduğum bir yazı oldu 👏🏼

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir