Astronotların Mars’a Yaptıkları Uzun Yolculuklar, Yüz İfadelerini Yanlış Okumalarına Neden Olabilir

 Astronotların Mars’a Yaptıkları Uzun Yolculuklar, Yüz İfadelerini Yanlış Okumalarına Neden Olabilir

Uzay yolculuğunun yerçekimsiz koşullarını sağlayarak Dünya’da yapılan bir çalışma, katılımcıların ne kadar uzun süre yerçekimsiz ortama maruz kalırlarsa, yüz ifadelerini kızgın, sinirli olarak algılama ihtimallerinin de o kadar arttığını gösterdi.

Pennsylvania Üniversitesi Alman Havacılık ve Uzay Merkezi’nden (DLR) bilim insanlarının 17 Mart 2021’de akran denetimi aşamasında, Frontiers in Physiology dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, uzun vadeli uzay görevlerinde olan astronotların, diğer insanların yüzlerindeki duyguları daha yavaş okumaya ve bunları daha çok kızgın veya sinirli olarak algılamalarına neden olan bilişsel bir gerileme yaşayabildiklerini ortaya koydu.

Bu yapılan çalışmada, bilim insanları katılımcıları 2 ay boyunca yapay bir yerçekimsiz ortama maruz bırakarak, bir grup nesneye ait olmayan olanı bulmak veya 10 şekli ezberlemek gibi bilişsel becerilerini ölçmek için testlere tabi tuttular. Bu bilişsel testlerde, katılımcılar ilk başlarda bir düşüş gösterip zaman içerisinde hızlarını korumayı başarabilseler de, iş duyguları algılayıp bir fotoğraftaki insanın yüzündeki duyguları tanımlamaya gelince, gitgide kötüleşen bir performans gösterdiler. Araştırmacılar, bu tür becerilerdeki gerilemenin, böylesine riskli bir görevde takım ruhunun ve düzenin hayati önem taşıması nedeniyle, Mars’ta uzun süreli bir görevde olan mürettebat için oldukça ciddi sonuçları olabileceğini söylüyor.

Araştırma, uzun süreli bir Mars görevinde bilişsel işleyişi test etmek için yapılan deneyleri detaylandırıyor. Araştırma, yerçekimsiz bir ortam yaratmak amacıyla başları 6 derece aşağı doğru eğilmiş olan yataklarda 60 gün geçiren 24 denekten oluşuyordu.

Katılımcılardan bazıları, uzayda uzun süre yerçekimsiz ortamda kalmanın yan etkilerini önleyebilecek bir yöntem olan, kısa süreli yerçekimini taklit eden bir santrifüjde günde 30 dakikalarını geçirdiler.

 

Katılımcılar baş aşağı yataklarında dinlenmelerinden önce, dinlenmeleri sırasında ve sonrasında, kısa bir uyanıklık ve ruh hallerini değerlendiren anketlerle birlikte bilişsel testleri tamamladılar. Araştırmanın ilk safhalarında, denekler bilişsel işlevlerde gerileme işaretleri göstermiş olmalarına rağmen, araştırmacıların test ettikleri sadece bir değişken -duyguları tanımlayabilme performansı- çalışma süresi boyunca kötüleşmeye devam etti. Katılımcılar baş aşağı eğimli yataklarda ne kadar uzun süre kaldılarsa, yüz ifadelerini algılamaları da o kadar uzun sürdü. Ayrıca deney sırasında ve sonrasında, yerçekimi karşıtı simülasyonlar başlamadan önceki zamana göre, insanların yüzlerinde çok daha sık negatif duyguları gördüklerini bildirdiler.

 

 

Duygu Tanımlama Görevi, katılımcıların, yüz ifadelerinden duyguları ne kadar iyi tanıdığını ölçen bir testtir. Bu çalışmada katılımcılardan, yüzlerinde çeşitli duyguları tasvir eden profesyonel oyuncuların fotoğraflarına bakıp, daha sonrasında bunları mutlu, üzgün, sinirli, korkmuş veya nötr olarak sınıflandırmaları istendi. Yapılan kapsamlı bir araştırma, katılımcıların yerçekimi karşıtı ortamda geçirdikleri zaman arttıkça, yüzleri mutlu veya nötr olarak sınıflandırma ihtimalleri gittikçe azalırken, sinirli veya kızgın olarak sınıflandırma oranlarının arttığını gösterdi.
Birlikte çalışabilmek, herhangi bir uzay görevinin başarıya ulaşmasının anahtarıdır. Duygusal işaretlerin yanlış algılanması uzay görevini oldukça büyük bir tehlikeye atacaktır. Pennsylvania Üniversitesi’nden Mathias Basner, algı ve yerçekimi karşıtı araştırmanın baş yazarı şunları söyledi:

“Astronotların birbirlerinin duygusal ifadelerini okuyabilme becerileri, etkili bir takım çalışmasında ve görevin başarıya ulaşmasında son derece önemli bir yere sahiptir. Ne yazık ki, araştırmalarımız astronotların bu becerilerinin zamanla zayıfladığını gösteriyor.”

Uzaydaki astronotların yerçekimini hissetmek ve belki de bilişsel gerilemeyle ilişkili olabilecek durumlarla mücadele edebilmeleri için, astronotların kendilerinin veya uzay gemisinin yapay bir yerçekimi oluşturacak şekilde döndürülmesi gerekiyordu. Bu yöntemlerin hiçbiri uzayda daha uygulanmadı. Ancak, yapay yerçekimini taklit eden santrifüjde günde 30 dakika geçirilmesi, testteki katılımcıların üzerinde hiçbir olumlu etkisi de olmadı.

 

Kaynak: Long trip to Mars may cause astronauts to misread emotions 

Beyza Akcakaya

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir