Afili Yalnızlık: Plüton

 Afili Yalnızlık: Plüton

Soğuk ve karanlık bir yapıda olduğu düşünülerek adını klasik mitolojinin Yeraltı Tanrısı Plüton’dan alan Güneş Sistemi’nin bir zamanlar ki 9. üyesi… Bu yazı, kendisinden 7.5 milyar kilometre uzaklıkta yer alan Dünyalılar tarafından Güneş Sistemi’nden dışlanan Plüton’un öyküsü…

Plüton, Percival Lowell’dan miras kalan “X Gezegeni” efsanesinin gerçek olduğu gün: 18 Şubat 1930’da Clyde Tombaugh tarafından keşfedildi. Teleskobuyla 6 gün arayla iki fotoğraf çeken Tombaugh, hareket eden bir cisim fark etmiş ve bunun bir gezegen olması gerektiğini savunmuştu. En nihayetinde, Harvard Koleji Gözlemevinden de onayı alan Plüton, artık Güneş Sistemi’nin 9. gezegeni olmuştu.

Peki, beş tane uydusu olan ve Güneş’in etrafındaki bir tam turunu 248 dünya yılında tamamlayan bu yuvarlak gök cismi, neden gezegenlikten çıkarıldı?

20. yüzyıl boyunca hakkında şüpheler bulunan Plüton’un kütlesi, uydusu Charon’un keşfiyle ölçülebilir hale geldi ve Dünya’nın 1/5’i kadar kabul edildi. 1992’de Voyager-2’nin Neptün uçuşu sonrası Plüton’un gerçek kütlesi hesaplandı ve bu bilgiler ışığında Güneş Sistemi’nde olması gerektiği varsayılan X gezegeni hayalinin gerçek olmadığı anlaşıldı. Daha sonralarında Plüton ve çevresi incelendiğinde bazıları Plüton kadar büyük birçok gök cismi keşfedildi. 70.000 kadar gök cismi keşfedilen ve günümüzde Güneş Sistemi’nin sınırları olarak kabul edilen bu bölgeye Kuiper Kuşağı denildi. 1992 yılında statüsü sorgulanmaya başlayan Plüton’a karşı fikirleri kuvvetlendiren en büyük olay ise 2005 yılında Aris’in keşfiyle başladı. Boyut olarak Plüton’dan daha büyük olduğu düşünülen Aris’in keşfiyle birlikte, Homo Sapiens artık gezegenleri de sınıflandırma yetkisini de kendisinde buldu ve Kuiper Kuşağı’ndaki en büyük cisimlere “cüce gezegen” denildi. Bu uygulama Plüton için de geçerliydi ve 2006 yılında Prag’da toplanan Uluslararası Astronomi Birliği’nin (UAB) kararıyla gezegenlikten çıkarıldı. Bunlar yetmezmiş gibi Plüton 2008 yılında Plütonumsu sınıfına alındı…

 

New Horizons ve Plüton Görevi

Yaşamın olması için imkansız derecede soğuk ve Güneş’ten uzak olan Plüton’a, Dünya gibi büyük gezegenlerin nasıl oluştuğu konusunda bulgular elde etmek amacıyla 9.5 yıl önce yola çıkan New Horizons adlı uzay aracı, 14 Temmuz 2015 günü hedefine ulaşmış ve Plüton’un ilk yüksek çözünürlükteki fotoğraflarını göndermişti. Fotoğraf çekimi için Plüton’un gezegenlikten çıkarılışındaki en kuvvetli argümanlardan biri olan yörüngesinin buzul ve göktaşlarıyla dolu olması sebebiyle yalnızca 2 saati vardı ve bu süre içinde gönderdiği fotoğraflar sayesinde Plüton’un yapısı hakkında birçok bilgi edinildi.

 

Plüton’un bize gönderdiği kalbe artık Clyde Tombaugh anısına “Tombaugh Regio” deniyor.

Plüton hakkında bazı ilginç bilgiler:

– Yüzey sıcaklığı yaklaşık -238 °C’dir ve bu kadar soğuk olması nedeniyle bazen atmosferinin dahi buz tuttuğu düşünülmekte.

– Plüton’un yüzeyi, Rusya’nın yüzölçümünden küçüktür.

– Plüton’un etrafında puslu bir katman olduğu kaydedildi.

– Plüton da aynı Mars gibi atmosferini gün geçtikçe kaybediyor.

– Plüton 18 Şubat 1930’da keşfedildiğinden beri aynı konuma bir kez daha gelmemiş. Tam turunu 23 Mart 2178’de tamamlayacak.

– Plüton’un Charon dışında Hydra, Nix, Styx, Kerberos adında dört uydusu daha var.

– Tüm Dünya’da Pluto olarak bilinen Plüton, Türkçe’ye Türk Dil Kurumu’nun ufak bir hatası yüzünden “Plüton” olarak geçmiş.

 

 

Kaynaklar:

Tolga Şekir

İlginizi Çekebilir

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir